Da Vinci'nin Kaybolmalarıyla ünlenmiş eseri: "Salvator Mundi"

-

 

DA VİNCİ’NİN   KAYBOLMALARI İLE   ÜNLENMİŞ ESERİ:  “SALVATOR MUNDİ”

Rönesans döneminin en önemli ressamlarından olan Leonardo da Vinci'ye ait olduğu iddia edilen "Salvator Mundi" Latince "Dünya'nın Kurtarıcısı" anlamına gelir.

Resimde İsa peygamberin genç hali resmedilmiştir. Eser aynı ressamın elinden çıkmış meşhur eseri "Mona Lisa" ya atfen "Erkek Mona Lisa" olarak da adından söz ettiriyor.


Mona Lisa












Leonardo'nun hayatı hakkında yazan biyografların çoğu onun Hristiyanlığını eleştirmiş ve dinsiz olduğu konusunda neredeyse müttefiktirler.[1]

Öte yandan ressamın Hristiyanlığa ilişkin tek eseri bu değildir.
(Meraklısı için, Da Vinci'nin dini kimliği üzerine bir inceleme: Hasan kaplan "Bazen Bir Puro Sadece Bir Purodur Leonardo Da Vinci’nin Dini Kimliği Üzerine Psikobiyografik Bir İnceleme." Dini Araştırmalar)[2]

         KISACA ESERİN BAŞINDAN GEÇENLER

1500’lü yıllarda Da Vinci tarafından Fransa Kralı 12. Louis ve eşi Brittany Anne için yapıldığı düşünülüyor. Fransız prenses Henrietta Maria, zamanının en önde gelen sanat koleksiyoncusu olarak bilinen İngiltere Kralı I. Charles ile evlenir ve tablo İngiltere'ye gider ve burada Kraliçe'nin Greenwich Sarayı'nın özel odalarına asılır.(1625)


             Tablonun akıbeti 1694 'de Kral I. Charles idam edilip ,onu borçlarının geri ödenmesi  olarak alan duvar ustası John Stone'a 30 £ 'e satılmasıyla değişir.

1686-1783 yıllarında ,Kral II. Charles tahta çıkınca Kraliyet'e geri dönen 'Salvator Mundi'nin, ortadan kayboluncaya kadar Whitehall'da kaldığına inanılmıştı.

Yaklaşık 200 yıl boyunca ortadan kaybolan 'Salvator Mundi', Sir Charles Robinson'dan alınıp Leonardo'nun takipçisi Bernardino Luini'nin bir eseri olarak Doughty House'daki Cook Koleksiyonu'na yerleşince 1900'lerde yeniden ortaya çıktı.
Bu noktada Mundi fazlasıyla boyanmıştı.

1958'de Cook Koleksiyonu'nun dağıtımında açık artırmada 45 sterline satıldı, ardından neredeyse 50 yıl boyunca yeniden ortadan kayboldu.
 2007'e tekrar keşfedilen tablo ortaya çıktığında pekte iyi bir durumda olmadığından
New York Üniversitesi'nden, Profesör 'Dianne Dwyer Modestini', tablonun kapsamlı restorasyonunu denetlemek üzere görevlendirildi.

Resim üzerinde yapılan aşırı renklendirmenin temizlendikten sonraki durumu

Kasım 2017'de ise New York Christie's'de altı alıcı arasındaki gergin ihale savaşının ardından, kazanan teklif sahibi Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman, 500 yıllık 'Salvator Mundi' tablosunu rekor kıran 450,3 milyon dolara satın aldı. Ki bu da onu şimdiye kadar açık artırmada satılan en pahalı tablo haline getirmiştir.
En son Abu Dabi'deki Louvre Müzesin'nde sergilenen "Salvator Mundi" tablosunun şu anda nerede olduğu ise bilinmiyor.


Daha fazla alım satıma değinmek yerine, gelin birde 

"Selvator Metaversi"ye bakalım

2021 yılında Yazar/sanat tarihçisi Ben Lewis tarafından “Salvator Mundi”nin “Salvator Metaversi”adında bir NFT versiyonunu satışa sunulmuştur.
Orijinalinin neredeyse birebir kopyası olarak sunulan eserdeki figür, normalde bir elinde küre tutarken, NFT versiyonunda küre yerine 100 dolarlık bir banknot destesi tutuyor.
 Yine Lewis’in, “Salvator Mundi'nin orijinal ismi dünyanın tadı anlamına geliyor. Metaversi, blockchain ve kripto para biriminin hakim olduğu genişletilmiş çevrimiçi etki alanı olan yeni dünyaya bakıyor” açıklamasını yaptığı kaydedilmiş.
Tablonun bu versiyonu hakkında, siz ne düşünüyorsunuz?

Salvador Metaversi


 TABLO İNCELEMESİ 

Eserin 1908’de çekilmiş bir siyah-beyaz fotoğrafı


Salvator, şüphesiz 16. yüzyılın başlarından kalma yüksek kaliteli bir tablodur.
      İlk olarak isa'nın sağ eliyle haç/kutsama işareti yaparken, sol elinde ise dünyanın kurtarıcısı olduğunu işaret eden kristal bir küre taşıdığını görüyoruz.
         Bu kürenin aynı zamanda Platon, Aristoteles ve diğer birçok filozof tarafından da ortaya konan gök modeline işaret ettiği düşünülüyor.

Çarpıcı bir özelliği de donmuş gibi görünen 'kurtarıcının' görmeyen bakışlarıdır...Üzerinde Çok sayıda dikey ince pileyle süslenmiş tuniği ve göğsünde uzanan iki ince süslemeli kuşak da dikkat çeker.

Leonardo sanatına hakim sanat tarihçileri arasında olan 

Martin Kemp: "Sol gözünün üstünde - sağ tarafa baktığımızda - eti yumuşatmak için yapmış olduğu izlerden bazıları var ve yüz, 1500'den sonra Leonardo'nun karakteristiği olan ‘çok yumuşak’ denilebilecek bir boyaya sahip. 

Daha sonraki Leonardo eserlerini birbirine bağlayan şey, pek bilinmeyen bir şeyin, psikolojik hareketi, aynı zamanda da gizem duygusudur. O çizer ama cevapları size asla vermez. Tıpkı Mona Lisa gibi” demiştir.

Bazı eleştirmenlerin de Leonardo 'nun bu çizimi hakkında "Hippi İsa" benzetmesinde bulunduğunu da söylemeden geçmeyelim :)


Salvator Mundi bazı farklı versiyonları

Modestini 'nin restore için görevlendirildiğini söylemiştik. Dienne tablo üzerindeki aşırı renklendirmeyi aseton ile çıkartmaya başlamış bir süre sonra yüzüne yakın bir bölgenin keskin bir aletle tıraş edildiğini ve boya/tutkal karışımı ile düzleştirildiğini keşfetmiştir.

 

Resmin Leonardo’ya atfedilmesini sorgulayan saygın uzmanlar olsa da, konservasyon sürecinde, kızılötesi görüntülemeler, teknik incelemeler ve analizler, Salvator Mundi’de keşfedilen pigmentlerin ve tekniğin Leonardo tarafından özellikle Mona Lisa ve St. John’da kullanılan pigmentasyon ve teknikle tutarlılığını göstermiştir.

Sonrasında resmin kızılötesi fotoğraflarını çeken Modestini, en kritik keşfi yapmıştır. Kızılötesi fotoğrafları inceleyerek resmin alt katmanında bir taslak olduğunu keşfediyor. Daha da önemlisi bu taslakta sağ elinin baş parmağının gerçekte olduğu yerden farklı bir yerde daha düz olduğunu görüyor. Aşağıda ki resimde baş parmağı dikkatli incelerseniz taslağı görebilirsiniz. 

Salvator Mundi – Sağ el

Bu keşif Salvator Mundi’nin orijinal olduğunun en önemli kanıtı sayılıyor. Çünkü resmin herhangi bir kopyasında bu şekilde âdeta iki baş parmak görmek neredeyse imkansızdır. Ancak resmin orijinali yapılırken sanatçı baş parmağın yerini değiştirme kararı alır ve tekrar çizim yapar. Böylece sanki baş parmağının bir gölgesi varmış gibi bir iz kalmış olur..
 

Mundi 191, " Işık "


 Çağlara ayrılarak işlenmiş değişik Salvador Mundileri görmek ve online müze deneyimi için bağlantıyı ziyaret etmenizi tavsiye ederim.


Salvador Mundi adına beste/ İlahi için:





Sanatla kalın! :)
Hilal Günay


[1] Freud, Leonardo da vinci, s.78.

[2]KAPLAN, Hasan. “Bazen Bir Puro Sadece Bir Purodur Leonardo Da Vinci’nin Dini Kimliği Üzerine Psikobiyografik Bir İnceleme”. Dini Araştırmalar 12/35 (Haziran 2009), 107-126.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Umutlarım Öldü

-
Resim
Bu bir Filistin faciası! Donuyor içimdeki buzlar, Eriyor umutlar kafatasımda, Az yaşanmışlıklar kayboluyor turab olmuş sokaklarda.  Bir bomba duruyor yanı başımda, Çocuk çığlığı karışıyor kanıma. Kanım! Kanım donuyor damarlarımda. Bir ışık arıyorum, Bir tohum. Bir tohum yeşermez mi betonlar arasında, Bir ses yetişmez mi kundaktakine, Bir umut ısıtmaz mı onca yüreği? Peki bir türkü, Bir türkü yakar mı tüm acıları? Hiç sanmam! Hesapsız yakalandık büyük faciaya, Belki de daha çok vicdansız! Başımız sağolsun, Umutlarım Öldü! Zeynep Albayoğlu
Devamı

İki Bin Çocukları

-
Resim
  Fanilik. Bir yerde dinledim, dünya için düş yeri diyordu. Gerçekten de öyle. Kontrolün kendimizde olduğuna inandığımız zamanlara gülüp geçiyorum şu an. Kim olabilecekleri tahmin edebilir ki şu düş yerinde?  Gelecek hep bir bulmaca. Çözmek istersen vakit kaybı. Ama bir bulmaca. Geçmiş ise pişmanlık caddesi. Girince çıkamıyorsun oradan. Şu an ise bir mavi kuş. Ya yakalayıp onunla ilgilenirsin ya da uçup gitmesine izin verirsin.  İlgilenirsen o kuş seni asla bırakmaz. Gelecek bulmacasını çözmeden sonucunu bulduğunu fark edersin. Yanındaki o mavi kuş sen onunla ilgilendikçe o kadar güzelleşir ki pişmanlık caddesine girmeyi aklına bile getirmezsin.  Ey nefs! sana diyorum. Bırak artık zaman ganimetini caddelere, sonucu olmayan bulmacalara harcamayı.  İnanıyorsan gerçekten bekle ve mavi kuşla ilgilen. Elinden geleni yap sonra tevekkül et. Seni yaradan , seni senden daha iyi biliyor. Bırak. Teslim ol.   Büyükler daha güzel söyledi. Mantıku’t Tayr dan: “...
Devamı

Emin Olamamak

-
Resim
  Kim bilir kaç kere sildim tekrar yazdım ilk cümleyi. Doğru kelimeyi bulup başlamak gerek cümleye diye düşündüm ilk. Düşünerek doğru kelimeyi bulmak için harcadığım vakit, harekete geçmeme engel oldu.   Sonra aslında önemli olanın bir cümleye başlamak olduğunu anladım. Sadece yazdım aklımdan geçenleri ve siz de okudunuz buraya kadar.   Hayatımda da hep böyle oldum ben. Korktum, kaçtım. Ya doğru değilse diye. Başlamaya bile tenezzül etmedim bazen. Güvenemedim. Emin olamadım. Arkası bir dolu pişmanlık..   Oysa sadece içinden gelenleri aktarmalı insan ki kaybetmesin o anı. Çünkü o an bir kere geliyor. İçi dışı bir olmalı insanın ve aynı zamanda her doğruyu her yerde söylememeli.   Zamanımız çok kısıtlı bu dünyada. Hepimiz bir görev için varız ayrıca. Doğruyu yaşarken temsil etmek. Ya da büyüklerin dediği gibi “ Halk içinde hakla olmak.” . O yüzden emin olamamakla vakit kaybetmemeli insan. Yapmak ve var olduğumuzu belli etmek için bizim zamana ihtiyacımız...
Devamı